برج خلیفه، با نام پیشین برج دبی، آسمانخراشی غولپیکر و نمادی از پیشرفت و بلندپروازی امارات متحده عربی است. این سازه باشکوه که در شهر دبی واقع شده، با ارتفاع ۸۲۹.۸ متر (۲۷۲۲ فوت)، از سال ۲۰۰۹ تاکنون عنوان بلندترین سازهی جهان را به خود اختصاص داده است. موقعیت جغرافیایی آن در مختصات ۲٥°۱۱′۵۰″ شمالی و ۵۵°۱۶′۲۷″ شرقی قرار دارد.
طراحی و معماری:
طراحی برج خلیفه، توسط شرکت مشهور Skidmore, Owings & Merrill (SOM) انجام شده است. Adrian Smith به عنوان معمار ارشد و Bill Baker به عنوان مهندس سازه ارشد، در راس این پروژه عظیم قرار داشتند. SOM، طراح برج ویلیس (سِرز سابق) در شیکاگو و مرکز تجارت جهانی وان در نیویورک نیز هست.
طراحی برج خلیفه از معماری اسلامی منطقه، بهویژه مسجد بزرگ سامرا، الهام گرفته شده است. هندسهی سهگوشهی Y شکل طبقات، بهینهسازی فضای مسکونی و هتل را به دنبال داشته است. هستهی مرکزی و بالهای جانبی، از ساختار اصلی ساختمان پشتیبانی میکنند. هستهی مرکزی، تمام سیستمهای حمل و نقل عمودی، به جز پلههای اضطراری در هر بال را در خود جای داده است. همچنین، سیستم پوشش خارجی ساختمان، به گونهای طراحی شده تا در برابر دمای بالای تابستان دبی مقاوم باشد. این برج دارای ۵۷ آسانسور (شامل آسانسورهای مرکز خرید) و ۸ پله برقی است. استفاده از سیستم لوله ای (Bundled Tube) مشابه برج ویلیس، که توسط فازلور رحمان خان اختراع شده است، موجب کاهش میزان فولاد مصرفی در مقایسه با ساختمان امپایر استیت شده است.
طرح سهبالهی منحنی برج خلیفه، یادآور دیدگاه فرانک لوید رایت برای ساختمان ایلینویز، آسمانخراش یک مایلی طراحی شده برای شیکاگو، و همچنین برج لیک پوینت شیکاگو است. طراحی اولیه توسط SOM انجام شد و سپس شرکت امارات املاک (Emaar Properties)، شرکت مشاوره هیدر (Hyder Consulting) را به عنوان مهندس ناظر و شرکت مشاوران بینالمللی گروه نور (NORR Group Consultants International Ltd) را به عنوان ناظر معماری انتخاب کرد. شرکت GHD نیز به عنوان مرجع مستقل برای تایید و آزمایش بتن و سازههای فلزی فعالیت میکرد.
ساختمان:
ساخت برج خلیفه در ۶ ژانویه ۲۰۰۴ آغاز شد و نمای خارجی آن در ۱ اکتبر ۲۰۰۹ به پایان رسید. این ساختمان در ۴ ژانویه ۲۰۱۰ به طور رسمی افتتاح شد و بخشی از پروژه ۲ کیلومتر مربعی (۴۹۰ هکتاری) مرکز شهر دبی در تقاطع اول جاده شیخ زاید، در نزدیکی منطقه اصلی تجاری دبی است.
پیمانکار اصلی پروژه، شرکت سامسونگ C&T کره جنوبی به همراه گروه بلژیکی BESIX و شرکت محلی عرب تک (Arabtec) بود. مدیریت پروژه بر عهده ترنر بود. شرکت Far East Aluminium در هنگ کنگ نیز پوشش خارجی برج خلیفه را فراهم کرد.
مشخصات فنی:
* ارتفاع معماری: ۸۲۸ متر (۲۷۱۷ فوت)
* ارتفاع نهایی (با آنتن): ۸۲۹.۸ متر (۲۷۲۲ فوت)
* ارتفاع آنتن: ۲۴۲.۵ متر (۷۹۶ فوت)
* ارتفاع بام: ۷۳۹.۴ متر (۲۴۲۶ فوت)
* ارتفاع آخرین طبقه: ۵۸۵.۴ متر (۱۹۲۱ فوت)
* ارتفاع محل مشاهده: ۵۵۵.۷ متر (۱۸۲۳ فوت)
* تعداد طبقات: ۱۵۴ طبقه + ۹ طبقه برای تعمیر و نگهداری
* مساحت کل: ۳٠٩،۴۷۳ متر مربع (۳،۳۳۱،۱۰۰ فوت مربع)
* سیستم ساختاری: بتن مسلح، فولاد و آلومینیوم
امکانات و خدمات:
برج خلیفه شامل طیف وسیعی از امکانات و خدمات است، از جمله:
* هتل آرمانی: هتلی مجلل با ۳٠۴ اتاق که در ۱۵ طبقه از ۳۹ طبقه پایین قرار دارد.
* آپارتمانهای مسکونی: ۹٠٠ آپارتمان مسکونی خصوصی در طبقات ٢٠ تا ١٠٨
* دفاتر و سوئیتهای تجاری: در اکثر طبقات باقیمانده قرار دارند.
* رستوران At.mosphere: در طبقه ۱۲۲، در ارتفاع ۴۴۲ متری (۱۴۵۰ فوت)، بالاترین رستوران جهان.
* محل مشاهده At the Top: در طبقه ۱۲۴ و ۱۴۸ (با بالاترین عرشه مشاهده در جهان در زمان افتتاح) و 152( Lounge )که اکنون بلندترین لاونج جهان نیز محسوب می شود.
* فواره دبی: سیستم فواره عظیم و باشکوه در خارج از برج خلیفه، با ۶۶٠٠ چراغ و ۵٠ پروژکتور رنگی که آب را تا ارتفاع ۱۵٠ متر (۵٠٠ فوت) به هوا پرتاب میکند.
* پارک برج خلیفه: پارک یازده هکتاری در اطراف برج، با طراحی الهام گرفته از گل هیمنوکالیس، گیاهی بومی بیابان.
رکوردها:
برج خلیفه چندین رکورد جهانی را ثبت کرده است، از جمله:
* بلندترین سازهی موجود
* بلندترین سازهی ساخته شده در تاریخ
* بلندترین سازهی مستقل
* بلندترین آسمانخراش (تا نوک برج)
* بلندترین آسمانخراش (تا نوک آنتن)
* ساختمان با بیشترین تعداد طبقات
* بالاترین نصب آسانسور
* بلندترین مسافت طی شده توسط آسانسورها
* بالاترین پمپاژ بتن عمودی
* بلندترین ساختمان با فضای مسکونی
* بالاترین نصب نمای آلومینیومی و شیشهای
* بالاترین رستوران جهان
* بزرگترین نمایش آتشبازی سال نو
چالشها و حواشی:
پروژه ساخت برج خلیفه با چالشهای متعددی همراه بود، از جمله:
* نیروی کار: ساخت برج خلیفه عمدتا توسط کارگران مهاجر از جنوب و شرق آسیا انجام شد که برخی گزارشها از شرایط نامناسب کار و دستمزد کم آنها خبر میدهند.
* بحران مالی: تکمیل پروژه با بحران اقتصادی ۲۰۰۸ همزمان شد و منجر به کاهش تقاضا در بازار املاک دبی و افزایش تعداد واحدهای خالی شد.
* حوادث: چندین حادثه، از جمله سقوط یک کارگر از ارتفاع، طی ساخت و پس از افتتاح برج خلیفه رخ داده است.
نامگذاری:
برج دبی در ابتدا با نام “برج دبی” شناخته میشد، اما در مراسم افتتاحیه در ۴ ژانویه ۲۰۱۰، به افتخار خلیفه بن زاید آل نهیان، رئیس جمهور سابق امارات متحده عربی و حاکم ابوظبی، به “برج خلیفه” تغییر نام یافت. این تغییر نام، به دلیل حمایت مالی ابوظبی از پروژه دبی در دوران بحران اقتصادی صورت گرفت.
نتیجهگیری:
برج خلیفه، صرفاً یک ساختمان بلند نیست، بلکه نمادی از جاهطلبی، نوآوری و پیشرفت امارات متحده عربی است. این پروژه عظیم، رکوردهای بیشماری را به ثبت رسانده و به عنوان یکی از شگفتانگیزترین شاهکارهای معماری و مهندسی جهان شناخته میشود. با این حال، ساخت آن با چالشهایی در زمینههای اقتصادی و نیروی کار همراه بود که بر پیچیدگی و اهمیت این پروژه عظیم میافزاید.
Leave a Reply