ترکیه در هفتههای اخیر کانون توجه بسیاری از رویدادهای منطقهای بوده است. از نقشآفرینی در بحران سوریه و مذاکرات میان ایران و اسرائیل گرفته تا تنشهای دیپلماتیک با تلآویو و خرید جنگندههای پیشرفته، فعالیتهای این کشور نشان از نقشی پررنگ و چندوجهی در معادلات منطقهای دارد.
یکی از محورهای اصلی فعالیتهای خارجی ترکیه، سیاست منطقهای آن در قبال اسرائیل است. حاکان فیدان، وزیر خارجه قدرتمند ترکیه، به عنوان مغز متفکر این استراتژی، روابط پیچیده و پرتنشی را با اسرائیل هدایت میکند. به گفته تحلیلگران، فیدان با میزبانی از حماس و تلاش برای تضعیف روابط اسرائیل و سوریه، به دنبال گسترش نفوذ آنکارا در جهان عرب و تثبیت جایگاه ترکیه به عنوان یک قدرت واسطهگر اصلی در منطقه است. این سیاست در حالی دنبال میشود که روابط ترکیه و اسرائیل به شدت تیره شده و به گفته برخی کارشناسان، این دو کشور در آستانه رویارویی سرد هستند. بسیاری از ناظران معتقدند که ترکیه در حال جایگزینی نقش نظامی ایران در منطقه است که این امر میتواند تهدیدی استراتژیک برای اسرائیل به شمار رود.
در سوریه، ترکیه خود را به عنوان نیروی غالب پس از اسد معرفی کرده است. این کشور با حمایت از احمد الشعار به عنوان رهبر موقت سوریه، گروههای کرد را کنار گذاشته و مناطق امن ایجاد شده را به امتداد قلمرو سیاسی و نظامی خود تبدیل کرده است. این رویکرد، علیرغم هزینههای انسانی سنگین، نشان میدهد که آنکارا منافع خود را بر اصول اخلاقی اولویت داده است. این سیاست ترکیه با واکنشهای مختلفی در داخل و خارج از کشور روبرو شده است.
در مقابل، وخیمتر شدن روابط ترکیه و اسرائیل موجب تقویت روابط اقتصادی اسرائیل و ازبکستان شده است. ازبکستان به عنوان یک کشور مسلمان اکثریت در آسیای مرکزی، به شریک تجاری کلیدی اسرائیل تبدیل شده است و واردات مس آن از اوایل سال 2025 تقریبا دو برابر شده تا خلا صادرات مس از ترکیه جبران شود.
در این میان، وقایع ناگواری نیز رخ داده است. دستگیری یک کارمند سفارت ترکیه در تلآویو به جرم فیلمبرداری مخفیانه از دختران در رختکن و دستگیری یک کارمند دیگر سفارت ترکیه در اسرائیل به اتهام فیلمبرداری از دختران در رختکن ساحل، نشان از تنشهای موجود و نقض حقوق بشر دارد. این وقایع، به علاوه دستگیری روزنامهنگاران به دلیل انتشار کاریکاتوری انتقادی از اسرائیل، بر پیچیدگی روابط دو کشور میافزایند. این اتفاقات در حالی رخ میدهند که درخواست ترکیه برای قرار دادن متهم در حصر خانگی در سفارت از سوی اسرائیل رد شده است.
از دیگر رویدادهای مرتبط با ترکیه، میتوان به خرید 40 جنگندهی یوروفایتر تایفون از بریتانیا و آلمان به ارزش 5.6 میلیارد دلار اشاره کرد. این معامله، قدرت هوایی ترکیه را در بحبوحه تنشهای منطقهای و تلاش اردوغان برای تسلط نظامی تقویت میکند.
همچنین، گزارشهایی از ازدواج مجدد همسر یکی از رهبران حماس در ترکیه پس از فرار از غزه با گذرنامه جعلی و پول نقد منتشر شده است. این خبر موجب خشم ساکنان غزه شده که رهبران حماس را به ترک آنها در طول بمبارانها و کمبود مواد غذایی متهم میکنند.
در نهایت، موضوعی که به شدت مورد توجه است، نقش ترکیه در مذاکرات میان ایران و اسرائیل است. ترکیه میزبان مذاکرات میان ایران، بریتانیا، فرانسه و آلمان خواهد بود. این مذاکرات نخستین مذاکرات پس از جنگ میان اسرائیل و ایران است و قدرتهای اروپایی هشدار دادهاند که در صورت عدم پیشرفت، تحریمها علیه ایران بازگردانده خواهد شد.
در مجموع، ترکیه با سیاستهای پیچیده و گاه متناقض خود، به بازیگر کلیدی در بحرانهای منطقهای تبدیل شده است. نقش این کشور در سوریه، روابط پرتنش با اسرائیل، مذاکرات ایران و تلاش برای افزایش قدرت نظامی خود، معادلات منطقه را به طور قابل توجهی تحت تاثیر قرار داده است. آینده روابط ترکیه با دیگر بازیگران منطقهای و به ویژه اسرائیل، بسیار پیچیده و غیرقابل پیشبینی به نظر میرسد.
Leave a Reply